راهکارهای ارتقاء ایمنی کودکان در جنگ
دکتر امیررضا خدامان متخصص اعصاب و روان و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی فسا با اشاره به اهمیت حفظ و ارتقاء ایمنی کودکان در دوران جنگ به بیان راهکارهای ارتقای ایمنی کودکان در زمان جنگ پرداخت که در ادامه به آن میپردازیم
۱. ایمنی فیزیکی و آمادگی عملیاتی
هدف اصلی در این بخش، به حداقل رساندن مواجهه مستقیم با خطر و آمادهسازی برای پناه گرفتن است.
الف. برنامهریزی و آموزش:
- شناسایی پناهگاه امن: از قبل، امنترین مکان در خانه یا محل زندگی (مانند زیرزمین، یا اتاقی با کمترین پنجره و دیوار خارجی) را مشخص کنید و آن را "نقطه امن" بنامید.
- آموزش "قانون سکوت و پنهان شدن": به کودکان بیاموزید که هنگام شنیدن صدای آژیر یا نزدیک شدن خطر، باید فوراً به نقطه امن بروند، دراز بکشند یا بنشینند و تا زمان اعلام وضعیت امن، کاملاً ساکت بمانند.
- آموزش فرار (Evacuation Route): مسیرهای خروج اضطراری از خانه و محل زندگی را به طور واضح آموزش دهید. بازیسازی این مراحل میتواند به کاهش ترس کودکان کمک کند.
- آموزش خطرات خاص: در صورت امکان، خطرات رایج منطقهتان (مانند مینها، مهمات عمل نکرده، یا آتشسوزی) را با زبانی متناسب با سنشان آموزش دهید و به آنها بگویید تحت هیچ شرایطی نباید به اشیاء مشکوک دست بزنند.
ب. کیت اضطراری (Survival Kit):
همیشه یک کولهپشتی اضطراری آماده داشته باشید که شامل موارد زیر باشد و دسترسی به آن آسان باشد: مدارک مهم: کپی مدارک شناسایی، شناسنامه و سوابق پزشکی (در یک کیسه ضدآب). غذا و آب: حداقل ۳ روز سهمیه آب و غذاهای غیرفاسدشدنی. داروهای ضروری: داروهای تجویزی کودک و کمکهای اولیه. وسایل ارتباطی: رادیوی باتریخور و باتری اضافی. لوازم راحتی: یک یا دو اسباببازی کوچک یا پتوی مورد علاقه کودک برای ایجاد حس آرامش.
۲. ایمنی روانی و حمایت عاطفی (توصیههای کلیدی)
این بخش برای مقابله با تروما، اضطراب و حفظ حس ثبات کودک ضروری است.
الف. ارتباط صادقانه و سازگار با سن:
- پاسخ به سوالات با صداقت (اما ملایم): هرگز کودکان را در تاریکی نگذارید. به سؤالاتشان با صداقت و به زبانی ساده پاسخ دهید. به جای گفتن "هیچ اتفاقی نمیافتد"، بگویید: "ما در حال حاضر در یک موقعیت خطرناک هستیم، اما من اینجا هستم تا از تو محافظت کنم."
- استفاده از زبان آرامشبخش: از کلماتی استفاده کنید که بر نقش شما به عنوان مراقب تأکید دارد: "وظیفه من این است که امنیت تو را تأمین کنم، و من این کار را خواهم کرد."
- مجاز شمردن احساسات: به کودکان اجازه دهید بترسند، گریه کنند یا عصبانی شوند. هرگز احساساتشان را نادیده نگیرید یا نگویید "قوی باش". در عوض بگویید: "میدانم ترسیدهای، من هم نگرانم، اما احساساتت کاملاً طبیعی است."
ب. حفظ روال عادی (Routine):
- ایجاد ساختار: جنگ نظم زندگی را به هم میزند. تا جایی که امکان دارد، سعی کنید برنامههای روزانه (زمان غذا، زمان خواب، بازی) را حفظ کنید. این ساختار، حسی از کنترل و پیشبینیپذیری را به کودک بازمیگرداند.
- زمان بازی: بازی کردن، حتی در محیطهای محدود یا پناهگاه، برای پردازش احساسات و کاهش استرس حیاتی است. اجازه دهید با اسباببازیهایشان بازی کنند.
ج. مراقبت از خود (والدین):
کودکان احساسات والدین را جذب میکنند. اگر شما آرامش خود را حفظ کنید، این آرامش به آنها منتقل خواهد شد.
مدیریت منابع اطلاعاتی: میزان اخبار منفی و تصاویر خشونتآمیز را برای خود و کودک محدود کنید. درخواست کمک: اگر احساس میکنید حجم استرس بیش از حد توان شماست، برای دریافت حمایت روانی به مراکز محلی یا سازمانهای امدادی مراجعه کنید.
✍ خبرنگار؛ سهیلا شیبانی نژاد
���� روابط عمومی بیمارستان دکتر شریعتی فسا
